Spelenderwijs taal stimuleren: 5 leuke herfstactiviteiten met kinderen!

De herfst is een prachtig seizoen om samen op ontdekking te gaan. De bladeren veranderen van kleur, kastanjes vallen uit de bomen en buiten is van alles te zien, voelen, horen en verzamelen.

Juist tijdens dit soort gewone, gezellige momenten ontstaan er veel kansen om de taalontwikkeling van je kind te stimuleren. Daarvoor hoef je geen speciale oefeningen aan tafel te doen. Taal ontwikkelt zich juist heel mooi tijdens alledaagse activiteiten: samen wandelen, spelen, koken, knutselen en lezen.

Met de volgende 5 herfstactiviteiten maak je van een gezellig moment tegelijk een waardevol taalmoment!

1. Samen op herfstwandeling

Trek de laarzen aan en ga samen naar buiten. Kijk onderweg bewust naar wat jullie tegenkomen: bladeren, kastanjes, takjes, plassen, paddenstoelen en eikels.

Benoem wat je ziet en praat over eigenschappen, zoals vorm of kleur.

“Dit blad is geel.”
“Dit blad is rood.”
“Voel eens. Deze kastanje is glad.”
“Het blad is rond.”

Je kunt ook begrippen oefenen zoals groot en klein, boven en onder, veel en weinig of nat en droog.

Laat je kind vooral zelf kijken en ontdekken. Volg waar zijn of haar aandacht naartoe gaat en sluit daarbij aan met taal.

Tip: neem een tas of mandje mee en verzamel samen een paar herfstschatten. Thuis kun je er nog verder over praten.

2. Maak samen een herfsttafel

Leg de gevonden bladeren, kastanjes, dennenappels en takjes thuis op tafel. Bekijk samen wat jullie hebben verzameld.

Je kunt je kind laten benoemen wat er ligt, maar maak er geen overhoring van. Voeg liever woorden en zinnen toe.

Zegt je kind bijvoorbeeld:

“Blad.”

Dan kun jij antwoorden:

“Ja, een rood blad. Het blad is nu droog.”

Zo geef je op een natuurlijke manier een iets uitgebreidere zin terug. Je kind hoort zo nieuwe woorden en zinsconstructies.

3. Knutselen met herfstmaterialen

Met bladeren, kastanjes en takjes kun je van alles maken: een egel, een herfstboom, een gezicht of misschien wel een heel gek herfstmonster!

Tijdens het knutselen kun je veel taal aanbieden.

“Wat gebruiken we eerst?”
“Waar plakken we het gele blad?”
“Wat heeft onze egel nog nodig?”
“Kiezen we een lange of een korte tak?”

Probeer je kind te laten vertellen wat het aan het maken is. Het hoeft niet altijd een volledige of perfecte zin te maken. Reageer vooral positief op de boodschap van jouw kind en geef zelf een goed taalvoorbeeld terug.

4. Samen bakken of koken

Samen koken is ook een top taalactiviteit! Denk aan appelmoes maken, koekjes bakken of soep koken.
Tijdens het bereiden komen vanzelf allerlei woorden voorbij, zoals snijden, roeren, schenken, mengen, warm, koud, zoet en zout.

Ook woorden voor volgorde kun je gemakkelijk gebruiken:

“Eerst snijden we de appel.”
“Daarna doen we alles in de pan.”
“Als laatste gaan we proeven.”

Voor oudere kinderen kun je vragen:

“Wat moeten we nu doen?”
“Wat denk je dat er daarna gebeurt?”
“Kun jij vertellen hoe we de appelmoes hebben gemaakt?”

Zo oefen je niet alleen de woordenschat, maar ook het vertellen van een verhaal in de juiste volgorde.

5. Lees samen een herfstboek

Voorlezen is een fijne manier om taal te stimuleren, maar lees vooral niet alleen de tekst voor.

Kijk bijvoorbeeld samen naar de plaatjes en praat over wat jullie zien. Of bespreek met elkaar wat je samen net gelezen hebt.

“Wat gebeurt hier?”
“Hoe denk je dat hij zich voelt?”
“Wat zou er straks gebeuren?”
“Heb jij dat ook weleens?”

Geef je kind voldoende tijd om te reageren. Sommige kinderen hebben even nodig om hun antwoord te bedenken of de juiste woorden te vinden.

Je kunt het verhaal ook naspelen met knuffels, poppetjes of speelgoed. Hierdoor worden woorden en verhalen nog betekenisvoller!

Taal stimuleren per leeftijd

Bij jonge kinderen helpt het vooral om veel te benoemen, korte zinnen te gebruiken en vaak te herhalen.

Bijvoorbeeld:

“Een kastanje.”
“Een bruine kastanje.”
“De kastanje valt.”

Bij oudere kinderen kun je vaker uitnodigen tot vertellen, voorspellen en uitleggen.

Bijvoorbeeld:

“Waarom denk je dat de bladeren van de boom vallen?”
“Wat gebeurde er eerst tijdens onze wandeling?”
“Kun jij vertellen wat we allemaal hebben gevonden?”

TIP: Ieder kind ontwikkelt op zijn eigen tempo. Probeer aan te sluiten bij wat je kind al kan. Een klein stapje extra is al genoeg.

Een paar eenvoudige taaltips voor thuis

Tijdens alle activiteiten kun je dezelfde uitgangspunten gebruiken:

• Volg de aandacht van je kind. Praat vooral over wat je kind op dat moment interessant vindt.
• Geef woorden aan wat jullie doen. Benoem handelingen, voorwerpen, kleuren en eigenschappen.
• Breid zinnen uit. Zegt je kind “rode blaadje”, dan kun jij zeggen: “Jij hebt een rood blaadje gevonden.”
• Geef tijd om te reageren. Vul een antwoord niet meteen zelf in.
• Verbeter niet rechtstreeks. Geef het juiste voorbeeld terug in je eigen antwoord.
• Maak er geen officieel oefenmoment van. Samen plezier maken is het allerbelangrijkste!

Van ieder herfstmoment een taalmoment

Taal leren gebeurt de hele dag door. Tijdens een wandeling, aan tafel, tijdens het aankleden of wanneer jullie samen een plas in springen.

Door bewust meer te benoemen, samen te kijken en ruimte te geven aan wat je kind vertelt, kun je de taalontwikkeling heel natuurlijk ondersteunen.

Dus trek je regenlaarzen aan, zoek samen de mooiste herfstbladeren en geniet van alle gesprekken die onderweg ontstaan! Veel herfstplezier!

Heb je vragen over de taal- of spraakontwikkeling van je kind?

Neem contact op. We denken graag met je mee.